Гродненский блог

РЭКАНСТРУКЦЫЯ

Аналітыка
У прэсе
Фотахроніка
Горадня заўтра

ГІСТОРЫЯ

Галерэя
Слаўныя імёны
Бібліятэка
Гасцёўня
Статыстыка
Апошнія каментарыі
Віртуальная Горадня
Гістарычныя шыльды
Альтэрнатыва
Каложа
Савецкая пл.
Савецкая вул.
Стары мост
Транспартная сістэма
Замкі
Новы Свет
Канструктывізм
Парк Жылібера
Гарадніца
Свяцк
Археалогія
Грамадская актыўнасць
Замежны вопыт
Экалогія

Пошук па сайце

Google

Кароткая гістарычная даведка – аб’екты на вуліцы Горкага 2, 2а, 2/2
31 траўня 2007 года

Кароткая даведка аб будынках палаца віцэ-адміністратара па вуліцы Горкага 2. Даведка складзена гісторыкам Юрам Гардзеевым.

Згаданы ўчастак Гарадніцы, які ў сярэднявеччы прымыкаў да Віленскага тракта, быў забудаваны царквой Св. Мікалая. Апошняя займала невысокі ўзгорак за старадаўняй Віленскай брамай. Царква ўпершыню згадваецца ў 1560 г. у сувязі з наданнем ёй дзвюх валок зямлі ў вёсцы Альшанцы. Каралеўскія камісары ў 1680 г. адзначылі, што на юрыдыцы мітрапаліта стаіць „царква мураваная пустая”. Мяркуючы па звестках уніяцкага архімандрыта Ігнація Кульчынскага, у 1736 г. на месцы царквы застаўся толькі крыж ды могілкі.

У 1766 г. падскарбі надворны Антоні Тызенгаўз далучыў царкоўныя пляцы да зямельнага фонду Гарадзенскай каралеўскай эканоміі. Паводле плана Гарадніцы, складзенага каля 1780 г., на гэтым месцы (№ 8) планавалася ўзвесці палац віцэ-адміністратара (функцыю палаца адміністратара выковаў палац Тызенгаўза). Аднак да ўзвядзення згаданага комплекса (цяпер вул. Горкага 2, 2а, 2/2) дайшло толькі ў 1793 г. Кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі пабудаваў палац, а пазней падараваў яго надворнаму літоўскаму падскарбію Антонію Дзяконскаму. Згодна з планам, складзеным, як можна меркаваць, паміж 1793 і 1795 гг., палац быў займаны “квартирой полномочного посла россійского”. На плане Гародні 1795 г. нумарам 9 быў пазначаны дом “падскарбия Дзяконскага”.На плане горада 1798 г. будынак з 2 флігелямі быў акрэслены “домом Дзяконскага”.

Побач з палацам былі пастаўлены дзве афіцыны, пазначаныя на ўсіх узгаданых планах. Наступным уладальнікам сядзібы з’яўляўся Міхал Валіцкі.

У 1919 г. кансерватар беластоцкай акругі Юзаф Ядкоўскі падрыхтоўваў спіс аб’ектаў, якія прапанавалася ахоўваць дзяржавай. У ім фігураваў “палац праваслаўнага біскупа (б. Валіцкага)”.


Забудова палаца адміністратара на малюнку Напалеона Орды

Забудова палаца адміністратара. План Гародні1798 г.

Забудова палаца адміністратара. План Гародні 1793-1795 гг.

Забудова цэнтральнай плошчы Гарадніцы (каля 1780 г.).

Палац Дзяконскага. План Гародні 1795 г.


Крыніцы

Писцовая книга Гродненской экономии, т. II, с. 238.
НГАБ у Гродне, Ф. 1475 воп. 1 спр. 3 арк. 37, 85адв,105.
Расійскі дзяржаўны ваенна-гістарычны архіў, Ф. 846 воп. 16 спр. 21528 ч. 6 арк. 4; 21873, 21874.
В. Калнин, Городница - городской ансамбль XVIII в., “Стрoительство и архитектура Белоруссии”, 1988, № 4, с. 34-36.
Дзяржаўны архіў у Беластоку, UWB 151 s. 36

Даведка складзена гісторыкам Юрам Гардзеевым

Дадаць каментарый
Імя:
Каментарый:
восем адзін тры адзін - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў


Архітэктура Гродна па-беларуску і па-руску Architektura Grodna po-polsku Architecture of Hrodna in English Architektur Garthen in Deutsch

Лірыка...


Wonne beczki


Że postęp w naszem Grodnie
Szybkimi kroki chodzi,
W tem każdy niezawodnie
Ze mną  się chętnie zgodzi.
I wszystko by wspaniale
Tu działo się  bez sprzeczki,
Gdyby nie pewne „ale”:
Niebięskie... wonne... beczki...
Czy słońce jasno świeci,
Czy je zakrywa chmura;
Czy czynowników leci
Do biura tłum, czym z biura,
Czy w w weczór mkną gromadą
Chłopczyki i dzieweczki
Filtrując  – środkiem jadą
Ulicy... wonee... beczki...
Czy lyknąc chcąc powietrza
Razem ze swą  niewiastą
Umykasz z grodu wnętrza
Daleko po za miasto,
Próżno uciekasz miedza,
Ustronnej szukasz steczki –
Kurz i wóń ci powiedza:
Tu jadą... pewne.. beczki...
Wracasz w progi domowe
I siedzisz jak w areszcie,
Marząc: spokojną  głowę
Tu bedę miał nareszcie!..
Wierz mi, mary cię łudzą:
Nawet we śnie ucieczki
Nie znajdziesz, gdyż cię zbudzą
Turkotem... wonne... beczki...
O! miasta rodziciele,
Co los nasz w dłoni macie,
Daliście nam już wiele,
Dajcie kanalizacje!
Za zdrowie Wasze – wierzcie! –
Postawim liczne świeczki,
Ach, tylko precz zabierzcie...
Niebieskie... wonne... beczki... 

Аўтар невядомы (паводле: 
Gazeta Białostocka. 2.12.1912. № 3.)

Дасылайце свае вершы пра Гародню


Помнік

вул. Урыцкага 5

Слаўнае імя

Грабінскі Баляслаў (1899 – 1991)
сябра Рады БНР, Беларускага інстытуту навукі і мастацтва, Беларуска-амерыканскага згуртавання

Чытайце ў Бібліятэцы

З гісторыі гарадзенскай фатаграфіі
10 мая 2010 года
7 студзеня 1839 года Дамінік Франсуа Арагон, дырэктар Парыжскай абсерваторыі, у сценах Акадэміі навук зрабіў даклад, дзе быў згаданы вынаходнік новага тэхнічнага мастацтва – Луі Жан Мандэ Дагер. У жніўні 1839 было надрукавана тэхнічнае апісанне дагератыпіі – менавіта так называлі першыя фотаздымкі. Глядзець


Рэканструкцыя - аднаўленне чаго-небудзь па апісаннях ці рэштках, якія захаваліся
(Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы, 1999)


Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка  KAMUNIKAT.ORG

Save Hrodna !

Моладзевы інтэрнэт-праект 'Твой стыль'

Нашыя дзеткі

Радзіма майго духу

МГА Гісторыка: Робім гісторыю разам !

Rating All.BY

ewropa.blox.pl

Архітэктура Гродна: гісторыя і сучаснасць

Беларуская Смаленшчына