Ратуйма Гродна !

РЭКАНСТРУКЦЫЯ

Аналітыка
У прэсе
Фотахроніка
Горадня заўтра

ГІСТОРЫЯ

Галерэя
Слаўныя імёны
Бібліятэка
Гасцёўня
Статыстыка
Апошнія каментарыі
Віртуальная Горадня
Гістарычныя шыльды
Альтэрнатыва
Каложа
Савецкая пл.
Савецкая вул.
Стары мост
Транспартная сістэма
Замкі
Новы Свет
Канструктывізм
Парк Жылібера
Гарадніца
Свяцк
Археалогія
Грамадская актыўнасць
Замежны вопыт
Экалогія

Пошук па сайце

Google

Баран (Баранаў) Сяргей Восіпавіч
27.09.1892 – 1937?

актыўны дзеяч грамадска-палітычнага жыцця Гарадзешчыны 20-х гг. ХХ ст.

Нарадзіўся 27 верасня 1892 г. ў в. Віцькі Горніцкай гміны Гродзенскага павета ў праваслаўнай сям’і. Бацька працаваў у маёнтку, у гарбарні, апальшчыкам у лазні. Скончыў сярэднюю школу ў Гродне. У 1914-1917 гадах быў у войску ў якасці служачага вайсковай канцылярыі на Паўднёва-Заходнім фронце. У 1917 годзе ў Мінску сутыкнуўся з беларускім рухам. Уваходзіў у Цэнтральны выканаўчы камітэт БПС-Р. На канферэнцыі беларускіх эсэраў у Мінску ў лістападзе 1919 года яму было даручана весці арганізацыйныю працу на Гродзеншчыне. Сябра Гродзенскага камітэту БПС-Р. Сябра Рады БНР. Вясной 1920 года быў старшынём Грамады беларускай моладзі, сябрам яе драматычнай секцыі. З 28 сакавіка 1920 года – старшыня Гродзенскага БНК. Сакратар беларускай палітычнай канферэнцыі ў Празе 26-30 верасня 1921 года. Уваходзіў у склад камісіі ў справе абвінавачання Ладновым В. Ластоўскага ў супрацоўніцтве з нямецкім урадам. Адзін з заснавальнікаў Беларускага таварыства дапамогі ахвярам вайны. 1 сакавіка 1922 года прымаў удзел у арганізацыйным паседжанні Гродзенскага аддзялення таварыства ў Барыса-Глебскім манастыры. Узначальваў Гродзенскае прадстаўніцтва Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа. Вясной 1922 года ад імя беларускага грамадства гораду вёў перамовы з Гродзенскім епіскапам Уладзімірам аб пераводзе службы ў Барыса-Глебскай царкве на беларускую мову. Разам з іншымі беларускімі дзеячамі быў арыштаваны ў сярэдзіне сакавіка 1922 года, аднак ужо 24 сакавіка быў вызвалены. У сярэдзіне жніўня 1922 года ўвайшоў у склад створанага ў Гродне Беларускага выбарчага камітэту. Неаднаразова прымаў удзел у арганізаваных камітэтам мітынгах.

5 лістапада 1922 года, набраўшы 26732 галасоў, быў абраны ў польскі сейм па Гродзенскай акрузе ад блоку № 16 – ад нацынальных меньшасцей. Праз кароткі час з’яўляўся віцэ-старшынём Беларускага пасольскага клубу, уваходзіў у склад двух сеймавых камісій – па грамадскай апецы і інвалідству і камісіі па петыцыях. С. Баран праводзіў актыўную пасольскую працу на месцах. 20 лютага 1923 года арганізаваў сход у м. Новы Двор каля Саколкі, на якім прысутнічала каля 200 чалавек. Адначасова, паводле польскай паліцыі, правёў тайную нараду з мясцовымі беларусамі: Сабалеўскім, Лебядзем і Рашкоўскім. 15 сакавіка 1923 года прыязджаў у Гродна разам з ксёнзам А. Станкевічам. 1 мая 1923 года С. Баран выступіў з прамовай на дэманстрацыі працоўных у Гродне. Актыўная дзейнасць пасла выклікала незадавальненне польскіх уладаў. 24 красавіка 1923 года пракурор пры апеляцыйным судзе ў Вільні ўнёс прапанову аб згодзе сейма на пачатак следства супраць паслоў С. Барана і С. Якавюка. 22 мая 1923 года С. Баран быў асуджаны прыгаворам Беластоцкага акруговага суду на 6 год турмы па арт. 101 і 102 к.к. за антыдзяржаўную дзейнасць. Паводле газеты “Наш сцяг” “…пасол С. Баран у пятніцу 8 чэрвеня 1923 года выехаў з Варшавы ў Гродна, дзе ў суботу 9 чэрвеня як старшыня Гродзенскага аддзялення Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны правёў значную частку дня ў прытулку для беларускіх дзяцей-сірот… Варочаючыся з прытулка да сябе на кватэру на вул. Рэзніцкую, ён быў абкружаны на Грандзіцкай вуліцы чатырма паліцыянтамі, якія, не гледзячы на яго пратэсты, адвялі яго ў камендатуру гродзенскай паліцыі. Там яму было абвешчана, што ён не арыштаваны, а толькі «затрыманы», але адабралі ад яго ўсё: грошы, паперы, дакументы. А дзесятай гадзіне ўвечары камендант паліцыі, два паліцэйскіх камісары і некалькі тайных агентаў адвялі С. Барана на Кірхавую вуліцу да следчага ўпраўлення, у палітычна-крымінальны аддзел, дзе пад узмоцненай вартай пратрымалі яго ўсю ноч у брудным памяшканні «прэдварылкі». 12 снежня (11 снежня паводле Е.Глагоўскай) 1926 года С. Баран загадам прэзідэнта Польшчы быў звольнены, адбыўшы 2 года і 6 месяцаў зняволення.

У 1928 годзе нелегальна перайшоў у БССР. Прыехаў у Мінск хворы на цяжкі прыпадак псіхасцяніі. Праз пэўны час працаваў на табачным складзе, пазней – у фабрычным склепе. У 1930 годзе паступіў у Вышэйшы педагагічны інстытут у Мінску. Працаваў у ЦК МАДРа. У 1932 годзе стаў кандыдатам РКП(б), аднак у сувязі з чысткай, абраны ў склад партыі не быў. Меў жонку Алену (н. каля 1900 г.) і сына Анатоля (н. каля 1930 г.). У 1933 годзе рэпрэсіраваны. З 1935 года зняволены ў Дальлагу, пазней расстраляны. Пастановай КДБ пры Савеце міністраў СССР 16 жніўня 1956 года С. Баран быў рэабілітаваны.

На 1922 год жыў у Гродна па адрасе: вул. Рэзніцкая, 13.

Поўны спіс імёнаў


Дадаць каментарый
Імя:
Каментарый:
адзін пяць два восем - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами)


Апошнія каментарыі:

Алекс

15-07-2011, 00:36

Шаноўныя мадэратары,будзьце ласкавы,прыбярыце калі ласка камент-абразу што вісіць амаль два гады "Паганцы беларутэны" ,гэта абраза для іншых беларусаў.
З павагай,
Алекс.

  

jendrus

19-12-2009, 23:39

to zet000
Ганарыцца - прынамсі памятаць і паспрабаваць зразумець. Аднак і даваць ацэнку ўсяго, што было зроблена.
А наконт паганцаў... Я амаль упэўнены, што Вам на самой справе напляваць на Другую Сусветную. Інакш, Вы б не карысталіся нацыскай лексікай!

  

zet0000

19-12-2009, 20:15

"1944 годзе быў абраны сябрам Беларускай цэнтральнай рады. Быў генеральным інспектарам «беларускага вызваленчага войска», якое фарміравалася на тэрыторыі Германіі." - круто??????????????!!!!!!!есць чым ганарыцца, яўэ ўспомніця пра СС Беларусь ...паганцы беларутэны

  
Праглядзець усе выказванні (Усяго 13)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў


Архітэктура Гродна па-беларуску і па-руску Architektura Grodna po-polsku Architecture of Hrodna in English Architektur Garthen in Deutsch

Лірыка...


* * *


Ізноў я тут. Цябе вітаю,
Мой родны Горадзень стары.
Ізноў па вуліцах лятаю
Да самай позняе пары.
З цябе нацешыцца няможна
Пасля разлукі ў тры гады!
Як міла плітачка тут кожна,
Дамы, бульварчыкі, сады.
Хрыбты мастоў пераламаных,
Ахвяры скончанай вайны.
Шкада мне вас, параскіданых,
Ўдалыя Нёмана сыны!
І ты – Нямога Пасяджэння
Магутны замак – як жывеш!
Праб’е часіна адраджэння –
Ізноў ты, мілы, загудзеш!

Макар Краўцоў

Дасылайце свае вершы пра Гародню


Помнік

вул. Гараднічанская 23

Слаўнае імя

Грынкевіч Станіслаў Сымонавіч (23.02.1902 – 1945)
перакладчык на беларускую мову медыцынскіх працаў і рэлігійных тэкстаў, кіраўнік Беларускага народнага аб’яднання ў Вільні

Чытайце ў Бібліятэцы

Ю. Гардзееў. Гародня: паміж мінулым і будучым
Туризм и отдых, 7 сакавіка 2007 года, №№9,10,11
У апошнія два гады ў беларускай прэсе з'явіўся не адзін дзесятак салідных артыкулаў, прысвечаных стану захавання гісторыка-культурнай спадчыны Гародні. Заўважу, галоўны лейтматыў згаданых публікацый вагаўся ад звышхвалебнага захаплення добраўпарадкаваннем горада (без усялякага сумнення, можна згадзіцца з меркаваннем, што ўжыванне слова "рэканструкцыя" з'яўляецца ў разглядаемым выпадку беспадстаўным) да рэзкай і надзвычай эмацыянальнай крытыкі горадабудаўнічых пераўтварэнняў улад. Глядзець


Рэканструкцыя - аднаўленне чаго-небудзь па апісаннях ці рэштках, якія захаваліся
(Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы, 1999)


Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка  KAMUNIKAT.ORG

Save Hrodna !

Моладзевы інтэрнэт-праект 'Твой стыль'

Нашыя дзеткі

Радзіма майго духу

МГА Гісторыка: Робім гісторыю разам !

Rating All.BY

ewropa.blox.pl

Архітэктура Гродна: гісторыя і сучаснасць

Беларуская Смаленшчына