Станкевіч Адам Вінцэнтавіч (па іншых звестках – Вікенцьевіч) 24.12.1891– 4.12.1949 (паводле А. Вабішчэвіча – 29.11.1949) душпастыр, педагог, адзін з заснавальнікаў і лідэраў БХД, адзін з кіраўнікоў Віленскага БНК, рэдактар і выдавец часопісу “Хрысціянская думка”, заснавальнік віленскай беларускай друкарні імя Ф. Скарыны З сялянскай сям’і в. Арляняты (зараз Смаргонскі раён). Вучыўся год у царкоўна-прыходскай школе ў Барунах, у 1902 – 1904 годзе – у народнай вучэльні ў Гальшанах, у 1905 – 1909 гадах – у гарадской вучэльні ў Ашмянах. Тут у 1908 годзе пазнаёміўся з “Нашай нівай” і стаў яе карэспандэнтам. У 1914 годзе скончыў Віленскую каталіцкую духоўную семінарыю, дзе актыўна дзейнічаў у нацыянальна-культурным руху. Пасвячоны ў святары ў 1914 годзе. У 1914 – 1918 гадах вучыўся на маральна-прававым факультэце Пецярбургскай каталіцкай духоўнай акадэміі. З 1918 года кандыдат кананічнага права. Працаваў у Пецярбургскім таварыстве студэнтаў-беларусаў, быў яго сакратаром, у 1916 – 1918 гадах – старшынём. У час вучобы ў Пецярбурзе супрацоўнічаў з беларускімі газетамі “Светач”, “Дзянніца”, “Гоман”. У сакавіку 1917 года ўдзельнічаў у з’ездзе беларускіх нацыянальных арганізацый. На І-м з’ездзе беларускага каталіцкага духавенства 24-25 мая 1917 года выступіў з дакладам пра беларускі рух у адносінах да касцельнага жыцця. Адзін з заснавальнікаў і лідэраў БХД. З 1917 года пачаў касцельныя казанні на беларускай мове пры правядзенні набажэнстваў у Дзісненскім, Браслаўскім паветах, за што падвяргаўся ганенням з боку польскіх царкоўных улад. У 1918 годзе касцельныя ўлады выправілі яго з Вільні ў Драгічын, але неўзабаве ён змог вярнуцца. У 1919 – 1922 і 1928 – 1933 гадах выкладаў закон божы ў Віленскай беларускай гімназіі. У жніўні 1919 – верасні 1922 года рэдактар-выдавец газеты “Крыніца”. Сябра Рады БНР ад Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны. Удзельнічаў у сходзе Рады 13 снежня 1919 года. У 1922-1928 гадах пасол польскага сейма, намеснік старшыні Беларускага пасольскага клубу да яго расколу ў 1925 годзе. Адзін з кіраўнікоў Віленскага БНК. У 1924–1926 гадах узначальваў ТБШ. Вясной 1928 года абраны віца-старшынём Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры. У 1928–1939 гадах рэдактар і выдавец часопісу “Хрысціянская думка”. Заснавальнік у Вільні ў 1926 годзе беларускай друкарні імя Ф.Скарыны. Працаваў у Беларускам навуковым таварыстве. Слухаў лекцыі на юрыдычным факультэце Віленскага універсітэта. Выступаў з публічнымі лекцыямі на тэмы гісторыі і культуры Беларусі. Служыў ў касцёле св. Мікалая ў Вільні. Аўтар шматлікіх карэспандэнцый, артыкулаў, рэцензій, даследаванняў, прадмоў да кніг. У снежні 1931 года на 4-м з’ездзе БХД абраны сябрам ЦК партыі. З 1933 года, пасля звальнення з Віленскай беларускай гімназіі, працаваў у гандлёвай школе імя С. Сташыца ў Вільні. У 1938 годзе высланы польскай адміністртацыяй на 5 гадоў з Вільні ў Слонім. Вярнуўся ў Вільню восенню 1939 года і стаў дырэктарам беларускай дзяржаўнай прагімназіі, дзе выкладаў рэлігію і гісторыю. У 1939–1940 гадах – старшыня Беларускага цэнтру ў Літве. Аднавіў выданне газеты “Крыніца”. Арыштоўваўся савецкімі ўладамі ў 1941 годзе. Падчас гітлераўскай акупацыі працягваў душпастырскую і педагагічную працу, дапамагаў ратаваць ад рабавання экспанаты Віленскага беларускага музея. Зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі 7 снежня 1944 года, аднак, неўзабаве адпушчаны. 13 красавіка 1949 года арыштаваны ў чарговы раз. Асобай нарадай пры МДБ СССР асуджаны на 25 год пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у Віленскай турме Лукішкі, потым у Азёрлагу г. Тайшэт Іркуцкай вобласці, дзе і памёр. Магчыма, быў у Гродне яшчэ на пачатаку 1910-х гадоў. Пазней удзельнічаў у мітынгу арганізаваным Беларускім цэнтральным выбарчым камітэтам у Гродне ў верасні 1922 года. Зноў прыязджаў у Гродна на пачатак 1923 года. “15 красавіка 1923 года, - пісаў карэспандэнт з Гродна ў газету “Крыніца”, - да нас прыязджалі беларускія паслы С. Баран і А. Станкевіч. Народу сабралася поўная заля. Прамову сваіх паслоў выслухалі з вялікай цікавасцью. Ад іх мы многа чаго даведаліся і ўпэўніліся, што не памёр і не памрэ яшчэ беларускі народ. Ах, як было б добра, каб часцей яны прыязджалі!” 15 красавіка 1926 года Гродзенскі камісарыят паліцыі на запыт Беластоцкага ваяводы аб тым, ці дзейнічае на тэрыторыі Гродзенскага павету “Ліга абароны каталікаў-беларусаў” кс. А. Станкевіча, адказаў, што «дзейнасці ўзгаданай арганізацыі не заўважана». Поўны спіс імёнаў Дадаць каментарый Імя: Каментарый: чатыры тры восем чатыры - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами) Апошнія каментарыі: Алекс 15-07-2011, 00:36 Шаноўныя мадэратары,будзьце ласкавы,прыбярыце калі ласка камент-абразу што вісіць амаль два гады "Паганцы беларутэны" ,гэта абраза для іншых беларусаў. З павагай, Алекс. jendrus 19-12-2009, 23:39 to zet000 Ганарыцца - прынамсі памятаць і паспрабаваць зразумець. Аднак і даваць ацэнку ўсяго, што было зроблена. А наконт паганцаў... Я амаль упэўнены, што Вам на самой справе напляваць на Другую Сусветную. Інакш, Вы б не карысталіся нацыскай лексікай! zet0000 19-12-2009, 20:15 "1944 годзе быў абраны сябрам Беларускай цэнтральнай рады. Быў генеральным інспектарам «беларускага вызваленчага войска», якое фарміравалася на тэрыторыі Германіі." - круто??????????????!!!!!!!есць чым ганарыцца, яўэ ўспомніця пра СС Беларусь ...паганцы беларутэны Праглядзець усе выказванні (Усяго 13)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў