Станкевіч Адам Вінцэнтавіч (па іншых звестках – Вікенцьевіч) 24.12.1891– 4.12.1949 (паводле А. Вабішчэвіча – 29.11.1949) душпастыр, педагог, адзін з заснавальнікаў і лідэраў БХД, адзін з кіраўнікоў Віленскага БНК, рэдактар і выдавец часопісу “Хрысціянская думка”, заснавальнік віленскай беларускай друкарні імя Ф. Скарыны З сялянскай сям’і в. Арляняты (зараз Смаргонскі раён). Вучыўся год у царкоўна-прыходскай школе ў Барунах, у 1902 – 1904 годзе – у народнай вучэльні ў Гальшанах, у 1905 – 1909 гадах – у гарадской вучэльні ў Ашмянах. Тут у 1908 годзе пазнаёміўся з “Нашай нівай” і стаў яе карэспандэнтам. У 1914 годзе скончыў Віленскую каталіцкую духоўную семінарыю, дзе актыўна дзейнічаў у нацыянальна-культурным руху. Пасвячоны ў святары ў 1914 годзе. У 1914 – 1918 гадах вучыўся на маральна-прававым факультэце Пецярбургскай каталіцкай духоўнай акадэміі. З 1918 года кандыдат кананічнага права. Працаваў у Пецярбургскім таварыстве студэнтаў-беларусаў, быў яго сакратаром, у 1916 – 1918 гадах – старшынём. У час вучобы ў Пецярбурзе супрацоўнічаў з беларускімі газетамі “Светач”, “Дзянніца”, “Гоман”. У сакавіку 1917 года ўдзельнічаў у з’ездзе беларускіх нацыянальных арганізацый. На І-м з’ездзе беларускага каталіцкага духавенства 24-25 мая 1917 года выступіў з дакладам пра беларускі рух у адносінах да касцельнага жыцця. Адзін з заснавальнікаў і лідэраў БХД. З 1917 года пачаў касцельныя казанні на беларускай мове пры правядзенні набажэнстваў у Дзісненскім, Браслаўскім паветах, за што падвяргаўся ганенням з боку польскіх царкоўных улад. У 1918 годзе касцельныя ўлады выправілі яго з Вільні ў Драгічын, але неўзабаве ён змог вярнуцца. У 1919 – 1922 і 1928 – 1933 гадах выкладаў закон божы ў Віленскай беларускай гімназіі. У жніўні 1919 – верасні 1922 года рэдактар-выдавец газеты “Крыніца”. Сябра Рады БНР ад Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны. Удзельнічаў у сходзе Рады 13 снежня 1919 года. У 1922-1928 гадах пасол польскага сейма, намеснік старшыні Беларускага пасольскага клубу да яго расколу ў 1925 годзе. Адзін з кіраўнікоў Віленскага БНК. У 1924–1926 гадах узначальваў ТБШ. Вясной 1928 года абраны віца-старшынём Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры. У 1928–1939 гадах рэдактар і выдавец часопісу “Хрысціянская думка”. Заснавальнік у Вільні ў 1926 годзе беларускай друкарні імя Ф.Скарыны. Працаваў у Беларускам навуковым таварыстве. Слухаў лекцыі на юрыдычным факультэце Віленскага універсітэта. Выступаў з публічнымі лекцыямі на тэмы гісторыі і культуры Беларусі. Служыў ў касцёле св. Мікалая ў Вільні. Аўтар шматлікіх карэспандэнцый, артыкулаў, рэцензій, даследаванняў, прадмоў да кніг. У снежні 1931 года на 4-м з’ездзе БХД абраны сябрам ЦК партыі. З 1933 года, пасля звальнення з Віленскай беларускай гімназіі, працаваў у гандлёвай школе імя С. Сташыца ў Вільні. У 1938 годзе высланы польскай адміністртацыяй на 5 гадоў з Вільні ў Слонім. Вярнуўся ў Вільню восенню 1939 года і стаў дырэктарам беларускай дзяржаўнай прагімназіі, дзе выкладаў рэлігію і гісторыю. У 1939–1940 гадах – старшыня Беларускага цэнтру ў Літве. Аднавіў выданне газеты “Крыніца”. Арыштоўваўся савецкімі ўладамі ў 1941 годзе. Падчас гітлераўскай акупацыі працягваў душпастырскую і педагагічную працу, дапамагаў ратаваць ад рабавання экспанаты Віленскага беларускага музея. Зноў быў арыштаваны савецкімі ўладамі 7 снежня 1944 года, аднак, неўзабаве адпушчаны. 13 красавіка 1949 года арыштаваны ў чарговы раз. Асобай нарадай пры МДБ СССР асуджаны на 25 год пазбаўлення волі. Зняволенне адбываў у Віленскай турме Лукішкі, потым у Азёрлагу г. Тайшэт Іркуцкай вобласці, дзе і памёр. Магчыма, быў у Гродне яшчэ на пачатаку 1910-х гадоў. Пазней удзельнічаў у мітынгу арганізаваным Беларускім цэнтральным выбарчым камітэтам у Гродне ў верасні 1922 года. Зноў прыязджаў у Гродна на пачатак 1923 года. “15 красавіка 1923 года, - пісаў карэспандэнт з Гродна ў газету “Крыніца”, - да нас прыязджалі беларускія паслы С. Баран і А. Станкевіч. Народу сабралася поўная заля. Прамову сваіх паслоў выслухалі з вялікай цікавасцью. Ад іх мы многа чаго даведаліся і ўпэўніліся, што не памёр і не памрэ яшчэ беларускі народ. Ах, як было б добра, каб часцей яны прыязджалі!” 15 красавіка 1926 года Гродзенскі камісарыят паліцыі на запыт Беластоцкага ваяводы аб тым, ці дзейнічае на тэрыторыі Гродзенскага павету “Ліга абароны каталікаў-беларусаў” кс. А. Станкевіча, адказаў, што «дзейнасці ўзгаданай арганізацыі не заўважана». Поўны спіс імёнаў Дадаць каментарый Імя*: E-mail: Каментарый*: тры тры сем пяць - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами)* * - палі, абавязковыя да запаўнення Апошнія каментарыі: Marie 16-05-2008, 17:57 sajtawik! A czy chciałbyś, bu o Tobie mówili: ruski, czy białoruski - wszystko kacapy!? Przypuszczam, że NIE. Twoje porównanie Polaków do Rosjan wynika po prostu z marnej wiedzy historycznej i głowy naładowanej sowiecką propagandą. Życzę Ci powodzenia, bo przypuszczam, że na rzeczową dyskusję jeszcze za wcześnie... sajtawik 13-05-2008, 23:55 Prosze Pana (czy terz Panni) ostatniego komentatora zobaczyc rze te slowa pohodza z gazety 1920 roku wydania. TO JEST CYTATA. Prosze czytac texty uwarznej. Ale co sie tyczy moih pogladow na sprawie to jestem z ta cytata zgodny, malo co sie zmienilo. Dla mnie co polak, co moskal. Marie 12-05-2008, 15:52 "У Горадні бушавала польская чорная сотня, каторая, карыстаючыся з прыходу немцаў, захацела спалянізаваць гэтае спрадвечнае беларускае места і з гэтай мэтаю натужала ўсе свае сілы". Autorowi tego tekstu proponuje terapię w oddziale zamkniętym, albo od razu operację ucisku na mózg. Większych bzdur chyba nikt nigdy nie napisał. Okazuje się, że tak jak w czasach Orzeszkowej, tak i teraz NIC nie warto robić dla tak zwanych Białorusinów, bo i tak na koniec 'sviadomyja' kopną cię w tyłek. Праглядзець усе выказванні (Усяго 8)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў