Ратуйма Гродна !

РЭКАНСТРУКЦЫЯ

Аналітыка
У прэсе
Фотахроніка
Горадня заўтра

ГІСТОРЫЯ

Галерэя
Слаўныя імёны
Бібліятэка

 

Гасцёўня
Статыстыка
Апошнія каментарыі
Альтэрнатыва
Каложа
Савецкая пл.
Савецкая вул.
Стары мост
Транспартная сістэма
Замкі
Новы Свет
Канструктывізм
Парк Жылібера
Гарадніца
Археалогія
Грамадская актыўнасць
Замежны вопыт
Экалогія

Пошук па сайце

Google

Слаўныя імёны

На галоўную

Наш горад знакаміты многімі слаўнымі людзьмі: пісьменнікамі, паэтамі, навукоўцамі, грамадскімі і палітычнымі дзеячамі. Далёка не ўсе яны, на жаль, ушанаваныя ў назвах вуліцаў, на мемарыяльных шыльдах і помніках. Больш таго, мы нават часта не ведаем імёнаў гэтых людзей. Спадзяемся, што нядоўгі той час, калі ў Горадні з’явяцца вуліцы В. Быкава, А.Карпюка, А.Цыхуна, А.Шыдлоўскага і многіх іншых выдатных людзей, змагароў за беларушчыну ў нашым горадзе. Пакуль мы будзем ушаноўваць іх памяць стварэннем галерэі выдатных гарадзенцаў на нашым сайце. Вельмі просім усіх жадаючых дасылаць нам (на поштовую скрынку, або проста ў каментарах) біяграфіі людзей, фотаздымкі, якія на Вашу думку вартыя размяшчэння ў галерэі, а таксама паведамляць аб недакладнасцях або важных дапаўненнях. І мы будзем папаўняць нашу з Вамі галерэю Слаўнымі імёнамі.


Новае

Дадана 17.05.2008

Шыдлоўскі Аляксандр Канстанцінавіч (18.06.1911 – 26.09.2002)
дзеяч заходнебеларускага культурнага і грамадска-палітычнага жыцця, кампазітар, аўтар вядомых песень, стваральнік песенных калектываў, гарачы патрыёт Беларусі і Горадні

Амельянчык Мікалай Мацвеевіч (1899 – ?)
грамадскі дзеяч, самадзейны акцёр, арганіст у лютэранскай кірсе
Аніська Дамінік Янавіч (12.01.1888 – 28.11.1971)
беларускі рэлігійны публіцыст, дзеяч заходнебеларускага культурнага і грамадска-палітычнага жыцця
Бадунова Палута (Пелагея) Аляксандраўна (1885 – 29.11.1938)
настаўніца, грамадская дзеячка
Бакач Пятро (1.04.1907 – ?)
удзельнік беларускага вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі
Баліцкі Іосіф Мікалаевіч (прыкл. 1898 – ?)
настаўнік, старшыня Гродзенскай акружной управы ТБШ
Баран (Баранаў) Сяргей Восіпавіч (27.09.1892 – 1937?)
актыўны дзеяч грамадска-палітычнага жыцця Гарадзешчыны 20-х гг. ХХ ст.
Бергман (Кучкоўская) Аляксандра Рыгораўна (1.05.1906 – 2006)
актывістка камуністычнага руху Заходняй Беларусі, даследчыца рэвалюцыйна-вызваленчы рух Заходняй Беларусі ў 1920-30-х гадах
Буйло Станіслава Антонаўна, Буйлянка (? – к. лютага 1922)
настаўніца, жонка дырэктара Гродзенскай беларускай гімназіі, загадчыца Гродзенскага беларускага дзіцячага прытулку
Бычкоўскі Адам (1889 – 18.11.1937)
грамадскі дзеяч, першы старшыня Гродзенскага гуртку беларускай моладзі
Варабей Мацвей Аляксандравіч (1895 – 1942)
грамадска-палітычны дзеяч пачатку ХХ ст.
Варонка Язэп Якаўлевіч, літ. псеўданім В. Палянскі (4.(17).04.1891 – 4.06.1952)
актыўны грамадска-палітычны дзеяч, адзін з ініцыятараў абвяшчэння незалежнасці БНР, адзін з заснавальнікаў у Гродне таварыства «Бацькаўшчына»
Гадлеўскі Вінцэнт Янавіч (16.11.1888 – восень 1943)
адзін з арганізатараў з’езду беларускага каталіцкага духавенства ў маі 1917 года і заснавальнікаў Беларускай хрысціянска-дэмакратычнай партыі, сябра Рады БНР, аўтар прац на рэлігійную тэматыку
Гарун Алесь (сапр. Прушынскі) (11.03.1887 – 28.07.1920)
беларускі нацыянальны паэт, дзеяч, класік беларускай літаратуры
Гарэцкі Максім (1893 – 1938)
беларускі пісьменнік, гарамадскі дзеяч, класік нацыянальнай літаратуры, актыўны ўдзельнік беларускага руху
Грабінскі Баляслаў (1899 – 1991)
сябра Рады БНР, Беларускага інстытуту навукі і мастацтва, Беларуска-амерыканскага згуртавання
Грыб Тамаш Тамашавіч (7(19).3.1895 – 25.1.1938)
адзін з арганізатараў Цэнтральнай беларускай вайсковай рады, сябра Рады БНР, адзін з арганізатараў і кіраўнік БПСР, старшыня ІІ беларускага настаўніцкага з’езду Гродзеншчыны, рэдактар гродзенскай газеты «Родны край»
Грыкоўскі Аляксандр (1893 – 13.3.1919)
настаўнік першай беларускай школы, першы старшыня Гродзенскага БНК, сябра Камітэту нацыянальнага адраджэння Беларусі, Гродзенскай управы, Гродзенскага гарадскога часовага камітэту
Грынкевіч Станіслаў Сымонавіч (23.02.1902 – 1945)
перакладчык на беларускую мову медыцынскіх працаў і рэлігійных тэкстаў, кіраўнік Беларускага народнага аб’яднання ў Вільні
Грынкевіч Францішак Сымонавіч (5.10.1884 – 26.07.1933)
душпастар Гродзенскай фары і Бернардынскага касцёла, прэфектам Гродзенскай гарадской гімназіі ім. А.Міцкевіча, кіраўнік Гродзенскага гуртка беларускай моладзі, арганізатар першай у Гродне польскай скаўцкай дружыны ім. Стэфана Баторыя, удзельнічаў у выданні першага беларускага каталіцкага малітоўніка «Бог з намі»
Данілюк Тодар Васілевіч (12.08.1877 – 29.07.1960)
сябра Ваўкавыскага БНК, лейтэнант Беларускай краёвай абароны, адзін з ініцыятараў аднаўлення БАПЦ на эміграцыі
Дварчанін Ігнат Сымонавіч (27.05 (08.06).1895 – 8.12.1937)
настаўнік, удзельнік стварэння таварыства «Бацькаўшчына», старшыня Аб’яднання прагрэсіўных беларускіх студэнтаў у Празе, аўтар «Хрэстаматыі новай беларускай літаратуры»
Дзекуць-Малей Лукаш (Лука) Мікалаевіч (1.10.1888 – 20.01.1955)
адзін з ініцыятараў стварэння Грамады беларускай моладзі, прасвітар беларускіх баптыстаў і прапаведнік, выдавец малітоўніка на беларускай мове, перакладчык рэлігійных тэкстаў
Дубейкаўскі-Вітан Лявон Янавіч (7(19).07.1869/1867 – 6.11.1940)
архітэктар, кіраўнік прац па аднаўленню ахітэктурных помнікаў, удзельнік нацыянальна-культурніцкага руху
Езавітаў Канстанцін Барысавіч (5(17).11.1893 – 23.05.1946)
заснавальнік гродзенскага аддзялення таварыства «Бацькаўшчына», камандуючы 1-ым Гродзенскім беларускім палком, адзін з арганізатарў Гродзенскай вучнёўскай грамады
Захарка Васіль Іванавіч (1.04.1877 – 14.03.1943)
дзеяч Рады БНР, сябра Гродзенскага БНК і клубу «Беларуская хатка»
Зянюк Адольф (1895– 1938)
апошні кіраўнік Гродзенскага гуртка беларускай моладзі, рэдактар часопіса «Студэнцкая думка»
Ігнатоўскі Усевалад Макаравіч (1881 – 1931)
нацыянальны гісторык і грамадскі дзеяч, адзін са стваральнікаў БССР, фактычны распрацоўшчык палітыкі беларусізацыі
Кандратовіч Кіпрыян (Цыпрыян) Антонавіч (28.04.1859– 31.10.1932)
сябра народнага сакратарыяту БНР, Галоўнакамандуючы беларускай народнай арміі ў часы І сусветнай вайны
Касцевіч Макар Мацвеевіч (6(18).08.1891 – 1939)
арганізатар першых беларускіх школак у Мінску, перакладчык кніг на беларускую мову, Старшыня кантрольнай камісіі Рады БНР
Кізевіч Піліп (15.11.1893 – ?)
сябра Гродзенскай гарадской управы ТБШ і сябра Галоўнай управы ТБШ, на яго імя было аформлена валоданне беларускай кнігарняй у Гродне
Крэчэўскі Пётр Антонавіч (7.08.1879 – 8.03.1928)
старшыня Цэнтральнай беларускай гандлёвай палаты, адзін з лідэраў БПС-Ф
Крывец Сяргей Міхайлавіч (1909– 28.04.1945)
сакратар гуртку ТБШ, арганізатар культурна-асветніцкай работы на вёсцы, друкаваўся ў часопісе «Заранка»
Ламашэвіч Надзея, Ламашэвічанка (? – ?)
актрыса Гродзенскай беларускай трупы, сябра Гродзенскай гарадской управы ТБШ, кіраўнік беларускай кнігарні, прадстаўнік БСРПК “Змаганне” у Гродне, адна з аўтараў аднаднеўкі “Пралом”
Ластоўскі Вацлаў Юстынавіч (24.12.1882 – 23.01.1938)
фактычны ўладальнік Віленскай «Беларускай кнігарні», старшыня ўраду БНР ад Народнай Рады, дырэктар Беларускага дзяржаўнага музея, арганізатар антыпольскага партызанскага руху на Гродзеншчыне ў пачатку 1920-х гадоў
Марцінчык Мікалай Міхайлавіч (16.12.1901 – 23.05.1980)
старшыня Беларускага студэнцкага саюзу, рэдактар часопіса “Студэнцкая думка”, намеснік старшыні Галоўнага праўлення ТБШ
Маслоўская-Матэйчук Вера Ігнатаўна (23.03.1896/11.03.1898 – 23.01.1981)
сябра Гродзенскай грамады беларускай моладзі, старшыня Цэнтральнага хаўрусу беларусак, адна з кіраўнікоў беларускага антыпольскага руху на Гродзеншчыне ў пачатку 1920-х гадоў
Мядзёлка Паўліна Вінцэнтаўна (12(24).09.1893 – 13.02.1974)
старшыня Грамады беларускай моладзі, адна з першых выканаўцаў ролі Паўлінкі па п’есе Я. Купалы, арганізатар дзіцячых прытулкаў, беларускіх школ
Натусевіч Янка (? – пачатак 1920-х гадоў (?))
сябра Камітэту нацыянальнага адраджэння Беларусі, Гродзенскага БНК, Гродзенскай беларускай павятовай рады, клубу «Беларуская хатка»
Паддубік Уладзімір Сямёнавіч (каля 1899 – ?)
беларускі дзеяч у Гродне на сярэдзіну 1920-х гадоў, сакратар Гродзенскага павятовага камітэту БСРГ
Пануцэвіч (Папуцэвіч) Вацлаў (1910 – 25.08.1991)
адзін з арганізатараў “руху маладых адраджэнцаў”, рэдактар часопіса “25 сакавіка”, кіраўнік Задзіночання беларускіх скаўтаў у эміграцыі, віцэ-старшыня Беларуска-амерыканскага каталіцкага таварыства, аўтар працы «Гарадзеншчына ў нацыянальным руху ў 1918-1919 гадах»
Рагуля Васіль Цімафеевіч (16 (28).07.1879 – 16.06.1955)
сябра Расійскай аб’яднанай радыкальна-дэмакратычнай групы, адзін з ініцыятараў стварэння і кіраўнікоў Беларускага сялянскага саюзу, беларускі пасол у польскі Сейм
Рак-Міхайлоўскі Сымон Аляксандравіч (2(14).04.1885 – 27.11.1938)
кіраўнік Цэнтральнай беларускай вайсковай рады, сябра Рады БНР, арганізатар беларускіх пачатковых школ, загадчык беларускімі настаўніцкімі курсамі ў Вільні, заснавальнік Беларускай партыі незалежных сацыялістаў, публіцыст, дырэктар Беларускага дзяржаўнага гістарычнага музея
Родзевіч Леапольд Іванавіч (12.06.1895 – 1938 (?))
выступоўца ў трупе І. Буйніцкага, кіраўнік Беларускай драматычнай мастроўні, рэдактар шматлікіх газэт, сябра Камісіі па вывучэнні Заходняй Беларусі пры АН Беларусі
Сівіцкая-Войцік Людвіка Антонаўна (18.09(30.09).1892 – 8.10.1991)
адна з заснавальнікаў Гродзенскага гуртка беларускай моладзі, сябра Гродзенскага “Польскага самаадукацыйнага кола”, сакратар БНК, сябра Цэнтральнай рады беларускіх арганізацый, рэдактарка шэрагу беларускіх выданняў
Станішэўская Тэкля (1898 – 21.05.1919)
першая беларуская настаўніца ў Гродне
Станкевіч Адам Вінцэнтавіч (па іншых звестках – Вікенцьевіч) (24.12.1891– 4.12.1949 (паводле А. Вабішчэвіча – 29.11.1949))
душпастыр, педагог, адзін з заснавальнікаў і лідэраў БХД, адзін з кіраўнікоў Віленскага БНК, рэдактар і выдавец часопісу “Хрысціянская думка”, заснавальнік віленскай беларускай друкарні імя Ф. Скарыны
Сяўрук Пётр Якаўлевіч (1905 – 4.10.1929)
сябра БСРГ, арганізатра хатняй бібліятэкі, першы старшыня Гродзенскай акруговай управы ТБШ, пачынаючы літаратар
Тамашчык Павел Аляксандравіч (? – ?)
старшыня Гродзенскай беларускай школьна-прытулкавай рады, інспектар ці дырэктар Гродзенскай беларускай гімназіі
Тарашкевіч Браніслаў Адамавіч (8 (20).01.1892 – 29.11.1938)
аўтар першай беларускай граматыкі, адзін з лідэраў БСГ, сябра БНК, дырэктар Віленскай беларускай гімназіі, адзін з заснавальнікаў ТБШ, перакладчык на беларускую мову паэмы А. Міцкевіча «Пан Тадэвуш»
Уласаў Аляксанр Мікітавіч (16 (28).08.1874 – 11.03.1941)
рэдактар-выдавец газеты «Наша ніва», адзін з з заснавальнікаў выдавецтва «Наша хатка», часопісу «Саха» і «Лучынка», сябра прэзідыўму Найвышэйшай Рады БНР, арганізатар і адзін з кіраўнікоў ТБШ
Федарук Уладзімір Трафімавіч (1885 – ?)
дырэктар Гродзенскай беларускай школы, віцэ-старшыня Гродзенскай беларускай школьнай рады, сябра нацыянальных арганізацый у Гродне
Філістовіч Янка (1926 – 1953)
удзельнік узброенага змагання за незалежнасць Беларусі, сябра Рады БНР, арганізатар на тэрыторыі БССР незалежніцкага падполля
Цярэшчанка Кузьма Юр’евіч (кастрычнік 1888 – 12.03.1922)
сакратар міністэрства замежных справаў БНР, старшыня Часовага БНК, старшыня Цэнтральнага БНК, адзін са стваральнікаў Цэнтральнага беларускага саюза сельскай гаспадаркі (Цэнтрабелсаюз)
Чарапук Янка Антонавіч (12.08.1896 – 16.11.1957)
старшыня пецярбургскага культурна-асветніцкага таварыства вольных беларусаў, чыноўнікам па спецыяльных даручэнняў пры міністэрстве замежных справаў БНР, арганізатар Беларускай партыі незалежных рэвалюцыянераў, віца-старшыня Беларуска-амерыканскай нацыянальнай рады
Шыдлоўскі Аляксандр Канстанцінавіч (18.06.1911 – 26.09.2002)
дзеяч заходнебеларускага культурнага і грамадска-палітычнага жыцця, кампазітар, аўтар вядомых песень, стваральнік песенных калектываў, гарачы патрыёт Беларусі і Горадні
Шырма Рыгор Раманавіч (8 (21).01.1892 – 23.03.1978)
адзін з рэдактараў часопісу «Летапіс ТБШ», стваральнік у Вільні двух беларускіх хораў, збіральнік народных песень, кіраўнік Беларускага дзяржаўнага ансамбля песні і пляскі, старшыня праўлення Саюзу кампазітараў БССР
Якімовіч Мікалай Мацвеевіч (27.09.1896 – 24.03.1929)
сакратар Гродзенскага БНК, карэспандэнт віленскіх беларускіх газет, кіраўнік Гродзенскага павятовага сакратарыяту БСРГ

Дадаць каментарый
Імя*:
E-mail:
Каментарый*:
два нуль чатыры восем - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами)*


* - палі, абавязковыя да запаўнення

Апошнія каментарыі:

Marie

16-05-2008, 17:57

sajtawik! A czy chciałbyś, bu o Tobie mówili: ruski, czy białoruski - wszystko kacapy!? Przypuszczam, że NIE. Twoje porównanie Polaków do Rosjan wynika po prostu z marnej wiedzy historycznej i głowy naładowanej sowiecką propagandą. Życzę Ci powodzenia, bo przypuszczam, że na rzeczową dyskusję jeszcze za wcześnie...

  

sajtawik

13-05-2008, 23:55

Prosze Pana (czy terz Panni) ostatniego komentatora zobaczyc rze te slowa pohodza z gazety 1920 roku wydania. TO JEST CYTATA. Prosze czytac texty uwarznej. Ale co sie tyczy moih pogladow na sprawie to jestem z ta cytata zgodny, malo co sie zmienilo. Dla mnie co polak, co moskal.

  

Marie

12-05-2008, 15:52

"У Горадні бушавала польская чорная сотня, каторая, карыстаючыся з прыходу немцаў, захацела спалянізаваць гэтае спрадвечнае беларускае места і з гэтай мэтаю натужала ўсе свае сілы". Autorowi tego tekstu proponuje terapię w oddziale zamkniętym, albo od razu operację ucisku na mózg. Większych bzdur chyba nikt nigdy nie napisał.
Okazuje się, że tak jak w czasach Orzeszkowej, tak i teraz NIC nie warto robić dla tak zwanych Białorusinów, bo i tak na koniec 'sviadomyja' kopną cię w tyłek.

  
Праглядзець усе выказванні (Усяго 8)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў

Архітэктура Гродна па-беларуску і па-руску Architektura Grodna po-polsku Architecture of Hrodna in English Architektur Garthen in Deutsch

Лірыка...


Гародня


Горад мой, бяссонніца мая!
Як жа не спяваць табе, скажы!
Свеціш майму Краю, як маяк,
на яго заходняе мяжы.

З плеч сваіх не сцёр па сёння ты
шэрых дзён, пажарышчаў сляды - 
ды хачу я ў песні славіць тых,
хто цябе будуе маладым!

Родны, старажытны малады,
сведка ўсіх маіх надзей і спраў...
Прагну я, каб гэтак і заўжды,
нібы сёння ноччу, ціха спаў.

Спі... А я і Нёман удваіх
пастаім на варце сноў тваіх...

Данута Бічэль

Дасылайце свае вершы пра Гародню


Помнік

Барысаглебская (Каложская) царква к. ХІ ст.

Слаўнае імя

Дзекуць-Малей Лукаш (Лука) Мікалаевіч (1.10.1888 – 20.01.1955)
адзін з ініцыятараў стварэння Грамады беларускай моладзі, прасвітар беларускіх баптыстаў і прапаведнік, выдавец малітоўніка на беларускай мове, перакладчык рэлігійных тэкстаў

Прапановы па развіцці транспартнай сістэмы горада Гродна
Гродна, люты 2007 года
Гарадзенскімі і менскімі гісторыкамі падрыхтаваны альтэрнатыўны праект уладкавання транспартнай сістэмы ў гістарычным цэнтры Гродна Глядзець


Чытайце ў Бібліятэцы

Гродзенскі Новы свет
Таццяна Казак, 29 красавіка 2008 года
У апошні час захаванне аўтэнтычнага аблічча гістарычных гарадоў становіцца важнай праблемай у нашай краіне. У Еўропе даўно ахоўваюць не толькі будынкі да 1850 г. (як гэта агульнапрынята), але імкунуцца захаваць архітэктуру ХХ ст., у тым ліку будынкі савецкай эпохі.
У Гродна захаваліся помнікі розных часоў, у тым ліку і ХХ ст. Пачатак ХХ ст. і далейшыя 20-30-я гады стварылі цэлы гарадскі раён – Новы свет, па сутнасці акружылі старажытную частку Гродна дадатковымі жылымі кварталамі. Галоўным чынам будаўніцтва было сканцэнтравана у паўночнай частцы горада за рэчкай Гараднічанкай.
Глядзець


Вядомыя людзі пра "рэканструкцыю"

Тадэвуш Гавін, ганаровы старшыня “Саюза палякаў на Беларусі”:
Людзі, каму не абыякавы лёс горада, павінны супрацьстаяць. Улада паводзіць сябе так, таму што яе ніхто не абіраў, яна прызначана “зверху”. Калі б мэр горада быў адказны перад грамадзянамі, ён бы не дазволіў такіх разбурэнняў. А так ён адказны толькі перад адной асобай, якая яго прызначыла на гэту пасаду. Абарона горада павінна стаць абавязкам кожнага свядомага грамадзяніна. Неабходна пісаць лісты, каб людзі ведалі, хто жыве з імі побач. У абароне гістарычнай спадчыны горада шмат у чым змаглі б дапамагчы студэнты. Моладзь павінна падключыцца ў гэту справу ў першую чаргу!
Меркаванні збіраюцца моладзевай інтэрнэт-газетай “Твой стыль”

“Гістарычная памяць - гэта падмурак патрыятызма і любові, падмурак шляхетнага пачуцця любові і павагі чалавека да сваёй Бацькаўшчыны. Нам добра вядома, да чаго можа прывесці занядбанне гістарычнага мінулага, таптанне правераных стагоддзямі маральных каштоўнасцяў, на якіх трымаецца пераемнасць пакаленняў. Непазбежным наступствам гэтага занядбання памяці з'яўляецца разбурэнне дзяржаваў і гуманітарныя катастрофы, якія прыводзяць да чалавечых ахвяраў, шматлікіх трагедый у лёсах людзей і цэлых краін”

А.Р. Лукашэнка
з прамовы падчас асвячэння ракі святой Ефрасінні Полацкай


Рэканструкцыя - аднаўленне чаго-небудзь па апісаннях ці рэштках, якія захаваліся
(Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы, 1999)


Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка  KAMUNIKAT.ORG

Save Hrodna !

Моладзевы інтэрнэт-праект 'Твой стыль'

Нашыя дзеткі

Радзіма майго духу

МГА Гісторыка: Робім гісторыю разам !

Rating All.BY

ewropa.blox.pl

Архітэктура Гродна: гісторыя і сучаснасць